Dziecko na poszczególnych etapach swojego rozwoju prezentuje niezliczone odcienie zachowań i osobowości. Zdobywa nowe umiejętności, które przygotowują je do funkcjonowania w społeczeństwie. I choć każde dziecko ma swój wyjątkowy sposób odbierania i reagowania na świat wokół niego, niektóre zachowania mogą sygnalizować, że może mieć problem z przyswajaniem i reagowaniem na zewnętrzne bodźce.
Skonsultuj się ze specjalistą, jeśli u dziecka występuje:
W tych przypadkach wskazana jest konsultacja u terapeuty SI oraz ewentualnie pediatry lub neurologa dziecięcego.
Często zdarza się, że mały człowiek potrzebuje trochę więcej czasu na opanowanie pewnych umiejętności ruchowych. Niezdarne ruchy czy potknięcia mogą być częścią tego procesu, w którym dziecko eksploruje swoje ciało i przestrzeń wokół siebie. Jeżeli jednak zdarzają się niezależnie od podłoża – bez względu na to czy to płaska czy nierówna powierzchnia, sucha czy mokra; może być to sygnał do tego, by skonsultować się terapeutą.
Dziecko od niemowlęctwa uczy się emocji poprzez obserwacje otoczenia. Posiada również swój własny bagaż odczuć, które towarzyszyły mu w okresie płodowym. Rozpoznawanie i nauka stanów emocjonalnych to nieodłączny element dzieciństwa. Również w tym okresie, ważne jest zadbanie o nauczenie dziecka, umiejętnego zarządzania emocjami.
Gdy dziecko:
…to z jednej strony może uczyć się rozumieć i wyrażać uczucia, z drugiej strony może dawać sygnał, że nie potrafi sobie samo z emocjami poradzić. Istotna jest uważna obserwacja dziecka, nauka panowania nad emocjami, znalezienie słów na ich opisanie, a także sposobu na spokojne ich wyrażanie.
Dzieci dotknięte nadwrażliwością na bodźce mogą unikać pewnych sytuacji lub zachowań, które wywołują u nich dyskomfort. Mogą reagować niezwykle emocjonalnie na pewne bodźce — na wrażenie wilgotności, różne tekstury lub dźwięki o zwiększonej głośności. Nawet lekkie dotknięcie, ubrania ze sztywnymi, gryzącymi metkami czy zmiany temperatury mogą wywoływać dyskomfort.
To może wpłynąć na ich zdolność do skupienia się, uczestnictwa w aktywnościach społecznych i osiągania celów edukacyjnych. Poprzez systematyczne i kontrolowane eksponowanie dziecka na różnorodne bodźce oraz specjalistyczne techniki sensoryczne, terapeuci SI pomagają dziecku stopniowo przyzwyczajać się do bodźców, które wywołują nadwrażliwość.
Jeśli dziecko kocha swobodę ruchu i eksploracji, to świetnie! To może być oznaką zdrowego rozwijania się fizycznego. Jeśli jednak zwracacie uwagę na to, że niektóre zachowania wydają się bardziej wyjątkowe:
…warto obserwować je z uważnością. Być może jest to tylko kwestia etapu rozwoju, ale niezależnie warto skonsultować ją z terapeutą SI.
Przetwarzanie sensoryczne to złożony proces, w którym nasze zmysły odbierają różne bodźce sensoryczne, takie jak dźwięki, obrazy, dotyk czy zapachy, a mózg analizuje te informacje i organizuje je w sposób umożliwiający nam odpowiednie reagowanie i funkcjonowanie w otaczającym środowisku. Jest to proces kluczowy dla naszych zdolności percepcyjnych, poznawczych i ruchowych.
Gdy przetwarzanie sensoryczne zachodzi w sposób właściwy, umożliwia nam to dostosowywanie się do zmieniających się warunków otoczenia oraz skuteczne reagowanie na bodźce zewnętrzne. W praktyce oznacza to, że jesteśmy w stanie:
W przypadku dzieci, które uczą się poszczególnych umiejętności nie tylko ruchowych, ale i analitycznych, społecznych, może pojawić się trudność w przetwarzaniu sensorycznym.
Zaburzenia integracji sensorycznej, które są wynikiem problemów w przetwarzaniu sensorycznym, wpływają na różne aspekty funkcjonowania — poczucie ciała, równowagę, koordynację ruchową czy zdolność planowania ruchowego. W przypadku dzieci, u których bodźce sensoryczne są odbierane niewłaściwie, może pojawić się trudność w adaptacji i reakcji na otoczenie.
Wsparcie rozwoju procesów sensorycznych jest kluczowe dla dzieci, które mogą mieć trudności w przetwarzaniu bodźców z otoczenia i rozwijaniu umiejętności sensomotorycznych. Proces terapeutyczny rozpoczyna się od dokładnej diagnozy, która umożliwia zrozumienie potrzeb i obszarów wymagających wsparcia.
Pierwsza konsultacja diagnostyczna trwa średnio od 60 do 90 minut – w zależności od wieku oraz indywidualnych potrzeb dziecka. Spotkania terapeutyczne rozpoczynają się dogłębnym wywiadem z rodzicami i analizą rozwoju sensoryczno-ruchowego dziecka.
Rodzicu – o co możesz zostać zapytany podczas pierwszej wizyty z dzieckiem?
Obecność rodziców (lub chociaż jednego) podczas pierwszej wizyty u terapeuty SI jest kluczowa. Terapeuta chce poznać nie tylko dziecko, jego aktualne zachowanie i reakcję na bodźce, ale także dowiedzieć się o przebiegu ciąży i porodu.
Ciąża i poród:
Rozwój dziecka:
Aktualne funkcjonowanie:
Terapeuta będzie zainteresowany nie tylko rozwojem psychoruchowym dziecka w okresie niemowlęcym, lecz także innymi aspektami jego rozwoju. W zależności od wieku dziecka, pytań może być mniej bądź więcej. Będą one dostosowane do aktualnych możliwości dziecka.
To pozwoli na późniejszy krok w diagnozie, czyli analizę sensomotoryczną dziecka. Na podstawie obserwacji terapeuta ocenia:
To pozwala na bardziej precyzyjną ocenę reakcji i zachowań dziecka w kontekście różnych sytuacji.
Celem tego procesu diagnozy jest zidentyfikowanie obszarów, w których dziecko może mieć trudności, oraz określenie spersonalizowanego podejścia terapeutycznego. Dzięki tej analizie terapeuta może dostosować plan terapeutyczny, który będzie skupiał się na rozwijaniu konkretnych umiejętności sensorycznych i motorycznych.
Wsparcie terapeutyczne może obejmować różnorodne techniki i ćwiczenia mające na celu poprawę przetwarzania sensorycznego i stymulację zmysłów dziecka. Ważne jest, aby rodzice byli zaangażowani w proces terapii, ponieważ to oni są blisko dziecka i mogą obserwować jego postępy również w domowym środowisku.
Celem terapii SI jest zwiększenie tolerancji dziecka na bodźce sensoryczne oraz poprawa umiejętności radzenia sobie w sytuacjach, które wcześniej wywoływały silne reakcje.
Terapia integracji sensorycznej (terapia SI) to głównie budowanie relacji z dzieckiem poprzez wspólną zabawę. Stąd gabinety do prowadzenia indywidualnej terapii, to tak naprawdę sale wypełnione kolorowymi zabawkami, hamakami, huśtawkami. Bardziej przypominają salę zabaw, aniżeli miejsce, w którym odbywa się proces terapeutyczny. To jedno z zadań terapeuty SI – stworzenie komfortowej atmosfery, dzięki której mały pacjent może poczuć się swobodnie, ale też bezpiecznie.
Wpis konsultowała Małgorzata Hwang – terapeutka SI, pedagog specjalny.
Części ciała
Umów wizytę u naszych specjalistów
